Muốn chào sáng chế cho doanh nghiệp, hãy chọn những doanh nghiệp đang bán cho đúng người dùng của bạn và đang thiếu đúng thứ bạn có. Chuẩn bị một trang tóm tắt nói về lợi ích cho họ chứ không phải về kỹ thuật, có bản mẫu chạy được và số liệu thử nghiệm, và tiếp cận qua người giới thiệu thay vì gửi thư lạnh. Việc này mất thời gian, và thường phải gõ nhiều cửa.
Chào bạn, đây là Nhà Sáng Chế. Nhiều người sáng chế nghĩ rằng có sáng chế hay thì doanh nghiệp sẽ tự tìm đến. Thực tế gần như không bao giờ như vậy. Doanh nghiệp bận rộn, ngập trong việc của họ, và thường nghi ngờ những thứ từ bên ngoài. Tập này mình nói cách gõ cửa cho đúng.
Chọn doanh nghiệp nào để chào?
Không phải doanh nghiệp lớn nhất, mà là doanh nghiệp phù hợp nhất. Hãy tìm những nơi đang bán sản phẩm cho đúng nhóm người dùng mà sáng chế của bạn phục vụ, có kênh phân phối tới họ, và có năng lực sản xuất trong lĩnh vực gần.
Sáng chế của bạn phải lấp một chỗ trống của họ: giúp họ có sản phẩm mới để bán cho khách cũ, giúp họ giảm chi phí sản xuất, giúp họ cạnh tranh với đối thủ.
Doanh nghiệp vừa và nhỏ thường dễ tiếp cận hơn, quyết định nhanh hơn, và coi trọng sáng chế từ bên ngoài hơn. Doanh nghiệp lớn có nhiều nguồn lực nhưng quy trình phức tạp, và đôi khi có bộ phận nghiên cứu riêng coi sáng chế bên ngoài là đối thủ.
Lập một danh sách ngắn, tìm hiểu kỹ từng nơi: họ bán gì, cho ai, đang gặp khó khăn gì, ai là người quyết định.
Chuẩn bị gì trước khi gõ cửa?
Một trang tóm tắt. Không phải bản mô tả kỹ thuật dài, mà một trang nói: vấn đề là gì, ai gặp, sáng chế giải thế nào ở mức khái quát, lợi ích cụ thể cho doanh nghiệp, tình trạng bảo hộ, và bạn muốn gì từ họ.
Bản mẫu chạy được. Doanh nghiệp tin thứ họ thấy hơn thứ họ nghe. Một bản mẫu hoạt động tốt, dù chưa đẹp, thuyết phục hơn mọi lời kể.
Số liệu thử nghiệm. Kết quả thử với người dùng thật, so sánh với cách cũ. Đây là bằng chứng rằng sáng chế không chỉ chạy trong xưởng của bạn.
Tình trạng bảo hộ rõ ràng. Doanh nghiệp muốn biết họ đang mua cái gì. Đơn đã nộp chưa, bằng đã cấp chưa, phạm vi ra sao. Và chuẩn bị thoả thuận bảo mật cho buổi gặp sâu hơn.
Tiếp cận: người giới thiệu hơn thư lạnh
Một lá thư gửi tới địa chỉ chung của công ty, từ một người lạ, về một sáng chế, thường bị bỏ qua. Không phải vì sáng chế dở, mà vì họ nhận quá nhiều thứ như vậy.
Người giới thiệu mở cửa nhanh hơn nhiều. Tìm trong mạng lưới quen biết: ai quen người trong công ty đó, ai là khách hàng hay nhà cung cấp của họ. Hiệp hội ngành, câu lạc bộ doanh nghiệp, trường đại học, trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp cũng có thể giới thiệu.
Hội chợ, triển lãm ngành là nơi gặp trực tiếp người quyết định. Nhưng nhớ chuyện công bố trước khi nộp đơn: chỉ đem ra hội chợ khi đã có đơn.
Các sàn kết nối cung cầu công nghệ do nhà nước hay tổ chức xã hội tổ chức cũng là một kênh, dù hiệu quả khác nhau.
Buổi gặp đầu tiên
Nói về họ trước, về mình sau. Mở đầu bằng vấn đề của khách hàng họ, khó khăn của họ, rồi mới giới thiệu sáng chế như một lời giải.
Cho xem bản mẫu hoạt động. Để họ tự tay dùng nếu được. Trả lời thành thật những câu hỏi khó: chi phí sản xuất dự kiến, những gì chưa thử, rủi ro.
Đừng kể chi tiết kỹ thuật cốt lõi ở buổi đầu nếu chưa có thoả thuận bảo mật hoặc chưa nộp đơn.
Kết thúc bằng một bước tiếp theo cụ thể: họ thử bản mẫu trong xưởng của họ, gặp thêm bộ phận kỹ thuật, ký thoả thuận bảo mật để xem sâu hơn. Không có bước tiếp theo, buổi gặp dễ trôi vào quên lãng.
Kiên nhẫn và học từ lời từ chối
Bạn sẽ bị từ chối nhiều lần. Đó là chuyện bình thường. Mỗi lời từ chối là một cơ hội học: hỏi lịch sự vì sao họ chưa quan tâm.
Có khi lý do là sáng chế chưa đủ chín. Có khi là không hợp chiến lược của họ lúc này. Có khi là giá thành dự kiến quá cao. Mỗi lý do cho bạn biết cần cải thiện gì, hoặc cần gõ cửa nào khác.
Ghi lại mọi cuộc tiếp xúc: gặp ai, nói gì, họ phản hồi thế nào, hẹn gì tiếp. Sau vài tháng, bạn sẽ thấy những mẫu hình và biết điều chỉnh.
Bạn thử viết ngay một trang tóm tắt sáng chế của mình, chỉ nói về lợi ích cho một doanh nghiệp cụ thể. Nếu khó viết, có lẽ bạn cần hiểu thêm về khách hàng của họ.
Câu hỏi thường gặp
Có nên chào sáng chế cho đối thủ của nhau cùng lúc?
Có thể, nếu bạn chưa cam kết độc quyền với ai. Nhưng cần cẩn thận về bảo mật và minh bạch. Một số doanh nghiệp sẽ muốn biết bạn đang nói chuyện với ai khác.
Doanh nghiệp đề nghị mua rẻ thì sao?
Tìm hiểu giá trị sáng chế qua nhiều nguồn, như thông lệ ngành, chi phí bạn đã bỏ, lợi ích cho doanh nghiệp. Thương lượng dựa trên lợi ích họ nhận được, và đừng ngại từ chối nếu không hợp lý.
Có dịch vụ nào giúp tìm doanh nghiệp mua sáng chế không?
Có các tổ chức trung gian chuyển giao công nghệ, sàn giao dịch công nghệ, trung tâm hỗ trợ ở trường đại học và địa phương. Hiệu quả khác nhau, nên hỏi kinh nghiệm của những người đã dùng.
Chưa có bằng mà đi chào doanh nghiệp được không?
Được nếu đã nộp đơn, vì ngày nộp đơn đã bảo vệ bạn về tính mới. Nếu chưa nộp đơn, chỉ nên nói ở mức vấn đề và lợi ích, giữ chi tiết kỹ thuật.
Doanh nghiệp nghe xong rồi tự làm thì sao?
Nếu bạn đã có bằng hoặc đơn, bạn có căn cứ pháp lý để phản đối khi bằng được cấp. Nếu đã có thoả thuận bảo mật, họ có nghĩa vụ không dùng thông tin. Giữ ghi chép về mọi lần tiếp xúc.
